ارائه دهنده دوره های آموزشی نرم افزاری
ارائه دهنده دوره های آموزشی نرم افزاری

در مورد استانداردهای حسابداری بیشتر بدانیم

استانداردهای حسابداری، مقررات حاکم بر چگونگی انجام کار حسابداری هستند و به نوعی می‌توان آنها را قلمرو فعالیت حسابداران به شمار آورد.

این استانداردها دائماً دستخوش تغییر و تحول بوده و همواره می‌توان یکی را کنار گذارد یا یکی را جایگزین دیگری ساخت؛ اما در هر حالت، قواعدی است عملی و در دسترس که هدایت کار و حرفه حسابداری را بر عهده دارد.

استانداردهای حسابداری معمولاً شامل سه بخش هستند:

۱٫ شرح مسئله: تشریح و توصیف مشکلات رایج در حرفه حسابداری،

۲٫ بحث مستدل: توضیح استدلالی راه‌های مقابله با مشکلات حسابداری،

۳٫ ارائه راهکار: ارائه راه‌های مطلوب در راستای نظریه یا تصمیم‌گیری جهت رفع مشکلات.

یکی از رویدادهای بسیار مهمی که در سال‌های اخیر در جامعه حسابداری کشور به وقوع پیوسته است، تدوین استانداردهای حسابداری ایران بر مبنای استانداردهای بین‌المللی حسابداری و الزام به رعایت آن در تهیه صورت‌های مالی است.

هدف استانداردهای حسابداری

در مجموع، هدف استانداردهای حسابداری، ارائه چهار نوع اطلاعات در زمینه‌های گوناگون به این شرح است:

۱٫ افشای روش‌ها و فرضیات (خط مشی‌های حسابداری) مورد استفاده حسابدار جهت اطلاع دیگران،

۲٫ ارائه فرم یکنواخت و یک شکل جهت صورت‌های مالی،

۳٫ افشای موارد خاص در رابطه با تأمین احتیاج ویژه استفاده‌کننده از اطلاعات جهت اعمال داوری یا نظریه فردی،

۴٫ ارائه تصمیمات رسمی یا غیررسمی مربوط به ارزش‌گذاری مجاز دارایی‌ها و تعیین رقم درآمد.

ضرورت آشنایی با این استانداردها

استانداردهای حسابداری و – نیز استانداردهای حسابرسی – یکی از پایه‌ای‌ترین مفاهیم حسابداری است و یادگیری آن برای ورود به حرفه حسابداری ضروری می‌باشد.

این در حالی است که بسیاری از کارشناسان حسابداری و مدیران مالی تعداد استانداردهای حسابداری را نمی‌دانند و حال آن که مطالعه این مجموعه استانداردها برای اساتید، دانشجویان، فارغ التحصیلان، حسابداران، حسابرسان، کارجویان این رشته و مدیران مالی لازم می‌نماید.

انواع استاندارد حسابداری

تا کنون ۳۳ استاندارد حسابداری تدوین شده است که به این ترتیب می‌باشد:

استاندارد شماره ۱: نحوه ارائه صورت‌های مالی
استاندارد شماره ۲: صورت وجوه جریان نقد
استاندارد شماره ۳: درآمد عملیاتی
استاندارد شماره ۴: حسابداری ذخایر، بدهی‌های احتمالی و دارایی‌های احتمالی
استاندارد شماره ۵: رویدادهای بعد از تاریخ ترازنامه
استاندارد شماره ۶: گزارش عملکرد مالی
استاندارد شماره ۷: حسابداری مخارج تحقیق و توسعه
استاندارد شماره ۸: حسابداری موجودی مواد و کالا
استاندارد شماره ۹: حسابداری پیمان‌های بلند مدت
استاندارد شماره ۱۰: حسابداری کمک‌های بلاعوض دولت
استاندارد شماره ۱۱: دارایی‌های ثابت مشهود
استاندارد شماره ۱۲: افشای اطلاعات در خصوص اشخاص وابسته
استاندارد شماره ۱۳: حسابداری مخارج تأمین مالی
استاندارد شماره ۱۴: نحوه ارائه دارایی‌های جاری و بدهی‌های جاری
استاندارد شماره ۱۵:حسابداری سرمایه‌گذاری‌ها
استاندارد شماره ۱۶: تسعیر ارز
استاندارد شماره ۱۷: حسابداری دارایی‌های نامشهود
استاندارد شماره ۱۸: صورت‌های مالی تلفیقی و حسابداری سرمایه‌گذاری در واحدهای تجاری فرعی
استاندارد شماره ۱۹: حسابداری ترکیب واحدهای تجاری
استاندارد شماره ۲۰: سرمایه‌گذاری در واحدهای تجاری وابسته
استاندارد شماره ۲۱: حسابداری اجاره‌ها
استاندارد شماره ۲۲: گزارشگری میان دوره‌ای
استاندارد شماره ۲۳: حسابداری مشارکت‌های خاص
استاندارد شماره ۲۴: گزارشگری مالی واحدهای تجاری در مرحله قبل از بهره‌برداری
استاندارد شماره ۲۵: گزارشگری بر حسب قسمت‌های مختلف
استاندارد شماره ۲۶: فعالیت‌های کشاورزی
استاندارد شماره ۲۷: طرح‌های مزایای بازنشستگی
استاندارد شماره ۲۸: فعالیت بیمه‌های عمومی
استاندارد شماره ۲۹: فعالیت اجاره املاک
استاندارد شماره ۳۰: سود هر سهم
استاندارد شماره ۳۱:دارایی‌های غیرجاری نگهداری شده برای فروش و عملیات متوقف شده
استاندارد شماره ۳۲: کاهش ارزش دارایی‌ها
استاندارد شماره ۳۳: مزایای بازنشستگی کارکنان
اگر علاقه‌مند به مطالعه شرح استانداردها هستید می‌توانید به وب‌سایت سازمان حسابرسی به آدرس audit.org.ir، مراجعه فرمایید.

دلیل تفاوت استانداردهای حسابداری بین‌المللی و ملی

اصول پذیرفته شده حسابداری ملی می‌تواند به دو طریق با استانداردهای حسابداری بین‌المللی متفاوت باشد.

۱٫ واگرایی: بدین معنی است که اصول پذیرفته شده‌ حسابداری ملی و استاندارد حسابداری بین‌المللی، هر دو یک موضوع حسابداری مشخص را پوشش می‌دهند اما روش‌های مختلفی را تجویز می‌کنند.

۲٫ فقدان: بدین‌ معنی است که اصول پذیرفته شده حسابداری ملی، یک‌ موضوع حسابداری مقرر در استاندارد حسابداری‌ بین‌المللی را پوشش نمی‌دهد.

فرایند تدوین استاندارد

بنا به اعلام سازمان حسابرسی در حال حاضر فرایند تدوین استانداردهای حسابداری به شرح زیر است:

۱٫ تشخیص موضوع جهت انجام تحقیقات

کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، بر مبنای مسایل و موضوعات مطرح شده از سوی مدیریت تدوین استانداردها، اعضای کمیته و کمیته فنی، استانداردهای مورد نیاز جهت تدوین یا تجدید نظر در آنها را مشخص و به مدیریت تدوین استانداردهای حسابداری اعلام می‌نماید.

۲٫ بررسی‌های مقدماتی

پس از تشخیص موضوع، کارهای مطالعاتی و تحقیقاتی لازم از طریق کارشناسان مدیریت تدوین استانداردها صورت می‌گیرد.

در این مرحله، استانداردهای سایر کشورها نظیر آمریکا، انگلستان، استرالیا، کانادا و استانداردهای بین‌المللی، تحقیقات انجام شده در رابطه با موضوع، روش‌های متداول در ایران و مسائل قانون مرتبط با موضوع شناسایی، جمع‌آوری و بررسی می‌گردد.

نتیجه این مرحله، ارائه گزارش‌های مطالعاتی می‌باشد.

۳٫ تصمیم‌گیری در مورد لزوم تدوین استاندارد

پس از مشخص شدن موضوع، با توجه به ارزیابی مقدماتی، کمیته تدوین استانداردها در خصوص لزوم تدوین استاندارد در رابطه با موضوع مطرح شده تصمیم‌گیری می‌نماید.

۴٫ تهیه پیش‌نویس مقدماتی

چنانچه تدوین استاندارد توسط کمیته تدوین استانداردهای حسابداری لازم تشخیص داده شود، گروه‌های کارشناسی با توجه به گزارش‌های مطالعاتی تهیه شده و مطالعات میدانی و تشکیل جلسات با صاحب‌نظران مرتبط با موضوع، اقدام به تهیه پیش‌نویس مقدماتی می‌نماید.

یکی از سیاست‌های اصلی تدوین استاندارد هماهنگی با استانداردهای بین‌المللی حسابداری است.

بنابراین در رابطه با موضوعاتی که استاندارد بین‌المللی وجود دارد، این استانداردها به عنوان پایه اصلی تدوین استاندارد مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نتیجه کار این مرحله، پیش‌نویس مقدماتی استاندارد خواهد بود.

۵٫ تدوین پیش‌نویس استاندارد

در این مرحله کمیته تدوین استانداردهای حسابداری با توجه به «پیش‌نویس مقدماتی استاندارد» ارائه شده توسط گروه‌های کارشناسی بررسی‌های گسترده و عمیق خود را انجام می‌دهد و پس از انجام اصلاحات، «پیش‌نویس استاندارد» را نهایی می‌کند.

برآیند این مرحله، پیش‌نویس استاندارد می‌باشد.

۶٫ نظرخواهی عمومی

برای نظرخواهی عمومی، پیش‌نویس هر استاندارد از طریق کانال‌های مختلف نظیر چاپ در مجلات تخصصی، اینترنت (سایت سازمان حسابرسی) و نظایر آن در دسترس عموم قرار می‌گیرد.

همچنین با توجه به ماهیت موضوع، پیش‌نویس استاندارد برای بعضی از اشخاص صاحب‌نظر به صورت مجزا فرستاده می‌شود.

نظرات دریافتی در خصوص پیش‌نویس استاندارد توسط مدیریت تدوین استانداردها جمع‌بندی و به کمیته تدوین استانداردهای حسابداری ارائه می‌گردد.

این کمیته در صورت لزوم، پیش‌نویس استاندارد را اصلاح می‌کند و پیش‌نویس تجدید نظر شده پس از تصویب کمیته فنی به هیئت عامل سازمان ارائه می‌شود.

۷٫ تصویب نهایی

بیانیه نهایی زمانی منتشر می‌شود که متن نهایی استاندارد به تصویب هیئت عامل و مجمع عمومی سازمان رسیده باشد.

پس از دریافت متن استاندارد، هیئت عامل استانداردهای حسابداری را بررسی و پس از انجام اصلاحات احتمالی آنها را تصویب و به مجمع عمومی سازمان جهت تصویب نهایی ارسال می‌نماید.

پس از تصویب مجمع عمومی سازمان، متن نهایی استاندارد حسابداری منتشر و لازم‌الاجرا می‌گردد.

 

منابع:

مقدمه‌ای بر اصول تدوین و برقراری استانداردهای حسابداری، حسن مدرکیان، فصلنامه مطالعات مدیریت (بهبود و تحول) وابسته به دانشگاه علامه طباطبایی، شماره ۸۹
چرا استانداردهای حسابداری بین‌المللی با اصول پذیرفته شده حسابداری ملی تفاوت دارد؟، نشریه حسابدار، شماره ۱۸۶
استانداردهای حسابداری ایران – چالش‌ها و راهکارها، مجتبی رضایی، منتشر شده در همایش سراسری مباحث کلیدی در علوم مدیریت و حسابداری
jmsd.atu.ac.ir
chaabok.com
noormags.ir
civilica.com
audit.org.ir

دیدگاه خود را ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *